İngiltere’de bulunan antik Stonehenge harabeleri hakkında bugüne kadar birçok teori ortaya atıldı. En son teoriye göre, bir çeşit takvim hatta dini ayinlerin düzenlediği kutsal bir mekan olduğuna inanılan harabelerin, aslında müziğe dayanan bir ilüzyon ortaya çıkardığı öne sürüldü.

ABD’li bilim insanı Steven Waller, Stohenge’de kaval çalan müzisyenlerin harabelerin etrafında yürünmesi halinde, garip bir etkinin fark edileceğini belirtti. Antik harabelerdeki ses özelliklerini inceleyen Waller, belli noktalarda kavalcıların ürettiği ses dalgalarının birbirini etkisiz kıldığını, böylece sesin yumuşadığını ifade etti.

Waller, Kanada’da geçtiğimiz hafta düzenlenen Amerikan Bilim Gelişmeleri Derneği konferansında yaptığı açıklamada, modern analizlerin teorisini güçlendirdiğini savundu. Bilim insanları, Stonehenge gibi daire şeklindeki harabelerin ortasında üretilen müziğin kayalar tarafından bloke edildiğini saptamıştı.

Waller, teorisini güçlendirmek için Stonehenge’in müzikle olan mistik bağlantısına dikkat çekti ve harabelerin İngiltere’deki geleneksel adının “kavalcı kayaları” olduğunu belirtti. Esfaneye göre, iki büyülü kaval, çıkardıkları seslerle genç kızları dans ederek Stohenge’in bulunduğu alana getirdi. Kızlar, burada taşlaşarak harabelerdeki kayalara dönüştü.

GÖZLERİ KAPALI HALDE DENEY YAPTILAR
Waller, teorisini bir deneyle sınadı. Gözleri kapatılan gönüllüler, kaval çalınırken boş bir alanda gezinmeye başladı. Gönüllülere, ses ile aralarında bir engel oluştuğunu hissetikleri zaman uyarıda bulunmaları söylendi. Alanda kaya gibi hiçbir engel yoktu. Ancak, ses dalgalarının etkisiyle oluşan akustik “ölü noktalar , gönüllülere sanki müzikle aralarına bir bariyer girmiş hissi verdi.

Waller, deneye katılan gönüllülerin, gözleri açıldıktan sonra, “tıpkı Stonehenge’deki gibi kayalar, açıklıklar ve kemerler tasvir ettiklerini” belirtti.

KİM NE İÇİN YAPTI
Bilim insanları, Stonehenge’in M.Ö 2,200 ile 2,400 yıl önce inşa edildiğini düşünüyor. Bazı bilim çevreleri bu tarihi M.Ö 3 bin olarak gösteriyor.

Waller ise beş bin yıldan uzun bir süre önce yerli halkın ses dalgalarının neden olduğu ilüzyondan etkilenerek, bölgede mistik bir güç olduğuna inandıklarını ve Stonehenge’i bu yüzden inşa ettiklerini öne sürüyor.

En son teori, Stonehenge’in sırrını çözmeye yetmeyecekmiş gibi görünse de, Waller sesin arkeolojideki önemine dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti. Waller, “antik çağlardaki yaşamış insanın seste bir anlam bulduğuna ve kayalardan oyulan yapıların sesin yankı yaptığı yerlerde bulunduğuna" dikkat çekti.

Waller, "Fransa'daki bazı mağaralarda turist çekmek için koridorları genişletmişler. Bu, mağaranın yapım amacını taşıyan akustiği mahvetmiş. Kayaların sakladığı özelliği kendi ellerimizle yok ediyoruz" ifadesini kullandı.