Antarktika’da 15 milyon yıllık Vostok Nehri’ne ulaşmak için sondaj yapan ancak bir haftadır haber alınamayan Rus araştırma ekibinin çalışmalarına devam ettiği belirtildi.

Bilim dünyasının bugüne kadar araştırma fırsatı bulamadığı numunelere ulaşmak için yerin 3,7 kilometre derinliğindeki nehrin üzerinde sondaj çalışması yapan Rus ekiple, geçtiğimiz hafta iletişim kurulamadığı duyurulmuştu.

Bu açıklamanın sahibi Montana Üniversitesi mikrobiyoloji uzmanı John Priscu, dün Usnews.com’a, yedi günden bu yana haber alınamayan Rus araştırmacıların "iyi olduğunu ve çalışmalarına devam ettiğini” söyledi.

Priscu, geçtiğimiz hafta Cuma günü Foxnnews’a mail atarak, “Rus ekiple bağlantılarının koptuğunu ve başlarına ne geldiğini bilmediğini” söylemişti. On yıllardır Antarktika’da araştırmalar yapan Priscu, Usnews.com’a gönderdiği bir diğer mailde ilk açıklamalarıyla çelişen ifadeler kullandı.

Priscu, “Rus araştırmacılar kışın başlamasına günler kala zamanla yarışıyor... Sizi temin ederim ki bağlantımız kopmadı. Rusların kaybolduğunu hiçbir zaman söylemedim” dedi. Kışın yaklaşmasıyla Vostok İstasyonu’nda hava sıcaklığı her gün düşerken, mevcut sıcaklığın -66 santigrat derece olduğu belirtildi.

NEDEN GERİ DÖNMEDİLER
Çok zor şartlar altında bulunan Rus ekibin, 14 yıldan bu yana süren sondaj çalışmasını kış gelmeden tamamlamak istedikleri için Vostok İstasyonu’nu terk etmediği düşünülüyor. Araştırma hakkında bilgisi olan kaynaklar, kış gelmeden nehre ulaşılamazsa, sondaj çalışmasının iki yıl ertelenmesi gerektiğini ifade etti. Rus araştırma ekibi, geçtiğimiz yıl Vostok Nehrine erişmeye çok yaklaşmış ama kışın araya girmesiyle çalışmalarına ara vermek zorunda kalmıştı.

Rus araştırmacıların bağlı olduğu Arktik ve Antarktik Araştırma Enstitüsü, çalışmalara ait en son basın açıklamasını 13 Ocak’ta yaptı. Açıklamada günlük sondajın 1,75 metre olduğu ve Vostok Nehri’ne ulaşılması için 16 ile 32 metre arasında bir mesafe kaldığı belirtildi.

Priscu, bu aşamada Rusların son aşamayı tamamlamak için yeni bir delik açmak istediğini ve ölçümler yapmak için sondaja ara verdiğini söyledi. ABD’li bilim insanı, “Böyle bir proje daha önce hiç gerçekleştirilmedi... Rusların bir sonraki adımlarının ne olacağına çalıştıkları esnada karar verdiklerine eminim” diyerek zaman darlığına işaret etti.

İLK SOVYETLER GELDİ
Vostok İstasyonu’ndaki ilk sondaj çalışmalarına 1970’li yıllarda Sovyet araştırmacılar başladı. Sovyetlerin amacı, bölgede sondaj çalışmaları yaparak 420 bin yıl önceki iklim koşullarını analiz etmekti. Böylece, buz katmanlarının farklı derinliklerinde hapsolan hava kabarcıklarına ulaşılarak geride kalan milyonlarca yılın iklim özellikleri değerlendirilecekti.

Uydu görüntüleme teknolojisinin gelişmesiyle, 1990’lı yıllarda Vostok Nehri ortaya çıkarıldı. Vostok İstasyonu’nun nehrin güney ucunda inşa edildiği anlaşıldı. Vostok Nehrine ulaşmak için yapılan sondaj çalışması, 1998 yılında başladı. Donanım eksikliği ve hava şartları nedeniyle çalışmalar birçok defa aksadı.

Bilim insanları, Antarktika’nın doğusundaki buz örtüsünün altında yatan Vostok Nehri’nin yaklaşık 15 milyon yıl yaşında olduğunu düşünüyor. Nehrin barındırdığı suyun ise bir milyon yıllık olduğu tahmin ediliyor. Priscu, “buzun derinliklerinde soğuğu seven ve oradaki şartlara yüz binlerce yıl içinde uyum sağlamış organizmalar olabilir... Bence birden çok organizmaya rastlayacağız” dedi.