Avrupa Güney Gözlemevi'nin (ESO) Şili'deki radyo teleskobu APEX, Boğa
takımyıldızında uzunluğu 10 ışık yılını bulan devasa bir kozmik toz bulutunu
görüntüledi.
Kozmik toz bulutunun içinde, fotoğrafta belli
olmayan sayısız yeni doğmuş yıldız bulunduğu belirtildi. İki bölgeden oluşan toz
bulutunun parçalarına, 19’uncu yüzyılda yaşamış gök bilimci Edward Emerson
Barnard’dan esinlenerek Barnard 211 ve Barnard 213 isimleri
verildi.
ESO yetkilileri, dün yayımlanan fotoğraflar hakkında,
“Görünür ışık altında, toz bulutunu oluşturan iki kısım siyah şeritler halinde
görülüyor. Bu bölgelerde yıldız bulunmuyor. Gök bilimci Barnard, bu durumun,
uzaydaki maddenin ne olduğunun anlaşılmasındaki zorluktan kaynaklandığını
belirtmişti… Bizler bugün, bu siyah işaretlerin aslında yıldızlararası toz ve
gaz kalıntıları olduğunu biliyoruz. Küçük toz parçacıkları görünür ışığı emiyor
ve bulutun ardındaki yıldızlarla zengin bölgeyi görmemizi engelliyor” denildi.
Fotoğrafta, kozmik toz bulutunun Barnard 211 olarak adlandırılan parçası sağ
üst kısmını, Barnard 213 ise sol alt kısmını temsil ediyor. Toz bulutunun
üzerindeymiş gibi görünen iki parlak yıldız ise aslında kozmik bulutun ardında
kalıyor. Ayrıca, bu iki yıldızın Dünya’ya olan uzaklığı, kozmik toz bulutuna
olan uzaklıklarından daha az.
BUZUL TOZ BULUTU Boğa takımyıldızındaki devasa toz
bulutu, görünür ışık teleskoplarıyla gözlemlendiği zaman çok daha karanlık
olarak beliriyor. Bunun nedeni, toz bulutunu oluşturan taneciklerin aşırı soğuk
olması. Ortalama sıcaklığı – 263 santigrat olan toz taneciklerinin meydana
getirdiği bulutu gözlemlemek, görünür ışıktan yaklaşık bin kat daha uzun olan
milimetrik dalga frekanslarında mümkün oluyor.
İspanya’nın başkenti Madrid’deki Ulusal Astronomi Gözlemevi’nden gök bilimci
Alvaro Hacar, toz bulutunu gözlemlemek için Şili’nin kuzeyindeki 12 metrelik
Atacama Pathfinder Experiment (APEX) teleskobunu kullandı. APEX, kendisinden
sonra inşa edilecek en son teknoloji mikrodalga teleskobu Atacama Large
Milimeter Array (ALMA) için test yapmak adına kullanılıyor.
1.3 milyar dolarlık bir proje olan ALMA, her biri APEX büyüklüğünde 66
teleskoptan oluşacak. Bu teleskoplar, dünyanın deniz seviyesinden en yüksek
düzlüklerinden biri olan Chajnantor platosunda birbirlerinden 18 kilometre
mesafeyle yerleştirilecek. Beş bin metre yükseklikteki platoda devam eden
inşaat, ilk olarak Ekim 2011’de görüntülenmişti.
Kozmik toz bulutunun içinde, fotoğrafta belli olmayan sayısız yeni doğmuş
yıldız bulunduğu belirtildi. İki bölgeden oluşan toz bulutunun parçalarına,
19’uncu yüzyılda yaşamış gök bilimci Edward Emerson Barnard’dan esinlenerek
Barnard 211 ve Barnard 213 isimleri verildi.
ESO yetkilileri, dün
yayımlanan fotoğraflar hakkında, “Görünür ışık altında, toz bulutunu oluşturan
iki kısım siyah şeritler halinde görülüyor. Bu bölgelerde yıldız bulunmuyor. Gök
bilimci Barnard, bu durumun, uzaydaki maddenin ne olduğunun anlaşılmasındaki
zorluktan kaynaklandığını belirtmişti… Bizler bugün, bu siyah işaretlerin
aslında yıldızlararası toz ve gaz kalıntıları olduğunu biliyoruz. Küçük toz
parçacıkları görünür ışığı emiyor ve bulutun ardındaki yıldızlarla zengin
bölgeyi görmemizi engelliyor” denildi.
Fotoğrafta, kozmik toz bulutunun Barnard 211 olarak adlandırılan parçası sağ
üst kısmını, Barnard 213 ise sol alt kısmını temsil ediyor. Toz bulutunun
üzerindeymiş gibi görünen iki parlak yıldız ise aslında kozmik bulutun ardında
kalıyor. Ayrıca, bu iki yıldızın Dünya’ya olan uzaklığı, kozmik toz bulutuna
olan uzaklıklarından daha az.
